Ушанавалі памяць Міхася Явара

Дваццаць шостага ліпеня 2008 году ў Мастоўскім раёне адбыліся ўрачыстасці з нагоды сто пятай гадавіны з дня нараджэння прынёманскага паэта Міхася Явара. Таксама прыгадвалася і ягоная трагічная смерць - сёлета мінулася семдзесят пяць гадоў з таго часу, як ня стала паэта. Ініцыятарамі мерапрыемства выступілі мастоўскія актывісты.

На магіле Міхася Явара ў вёсцы Падбараны, а таксама каля ягонай хаты ў Мінявічах гучалі вершы паэта. Урачыстая частка скончылася сяброўскай бясёдаю на беразе Нёмна.

Ва ўшанаванні пабралі ўдзел пісьменнік з Гародні Сяргей Астравец, шчучынец Сяргей Ляшкевіч, Лявон Карповіч з Луны Мастоўскага раёну, а таксама мастоўцы Лявон Вашко, Павал Габрусевіч, Алена Зарэмбюк, Алесь Зарэмбюк, Аляксандра Зарэмбюк, Уладзімір Каўшовік, Зміцер Кухлей, Таццяна Павіна, Алег Рудабелец, Уладзімір Шчукарэвіч.

Міхась Явар - малавядомы беларускі паэт; яго імя зрэдку прыгадваецца даследчыкамі роднае літаратуры. Паэт нарадзіўся ў 1903 годзе і ўсё сваё кароткае жыццё пражыў над Нёмнам. Беларускі патрыёт друкаваўся ў выданнях "Беларуская газета", "Летапіс ТБШ", "Шлях моладзі". Вострае адчуванне выгнанніцтва на сваёй зямлі, невылечная хвароба, скруха праз няўдачы ў асабістым жыцці спасобілі яго на жахлівы ўчынак - аб 1933 годзе Міхась Явар у трыццацігадовым веку застрэліўся пад ігрушаю на беразе Нёмну.

Аднак беларушчыну немагчыма знішчыць; памяць прынёманскага паэта вельмі шануюць на Мастоўшчыне. Яшчэ ў застойныя гады беларускі адраджэнец Алесь Белакоз за свае грошы паставіў помнік на магіле Міхася Явара, а ў Гудзеўскім музеі - бюст паэта; за гэтыя ўчынкі савецкія ідыёлагі чынілі Алесю Мікалаевічу пераследы. У дзевяностым годзе мінулага стагоддзя дапутаты Луненскага сельскага Савету адзінагалосна прынялі рашэнне пераназваць у Луне вуліцу імя Фрыдрыха Энгельса імем Міхася Явара. У гонар паэта беларускія адраджэнцы пасадзілі паабапал дарогі, якой завяршаецца гэтая вуліца, яваровыя прысады. І сёння памяць аб паэце жыве ў сэрцах прынёманскіх людзей.

Паклон чалавечаму страданню

Што кормяць хлебам сьвет ўжо шмат мільёнаў дзён,
А самі часта так без хлеба галадаюць,
Зь якіх сьмяюцца ўсе, - да тых я шлю паклон!
Да тых, што пры станках, да чорных рук мазольных,
Багацьце што куюць, усе цуды новых дзён,
Да твараў жоўтых тых, да вуснаў іх бяскроўных,
Сямьі вялікай той - я сёньня шлю паклон!
Да ўсіх, якія век працуюць і страдаюць
Якім нясе спакой магільны вечны сон …
Якія без пары сьвет белы пакідаюць,-
Да мучанікаў тых я шлю гэты паклон!
Я мучанікам тым, каму у страданьнях вечных
За волю мілую пяе кайданаў звон …
Я скатаваным усім … я ценям іх - магілам,
Касьцям струхлеўшым іх - я шлю гэты паклон!!!

МІХАСЬ ЯВАР, 1932 г.

masty.org 27.07.2008